فصلنامه شماره 31 دانش دامپروری

ویژه دام و طیور

  • تعداد صفحات:
    9 صفحه
  • فصل انتشار:
    پائیز
  • سال انتشار:
    1404

سرفصل‌های این شماره:

  • استفاده از گندم به عنوان جایگزین ذرت در تغذیه مرغهای تخمگذار بدون استفاده از آنزیمهای کربوهیدراتاز
  • کاربردهای فعلی و چشم‌انداز آینده فناوری‌های بهبود ژنتیکی در پرورش دام
  • مروری بر اثرات و راهکارهای پیشگیری از تنش گرمایی بر سیستم ایمنی گوساله‌های شیرخوار و تلیسه‌ها
  • تنوع ترکیب شیر در دام‌های اهلی و پتانسیل استفاده از آن برای تولید فرآورده‌های پروبیوتیکی

استفاده از محتوا با ذکر منبع بلامانع است
چکیده مقالات

استفاده از گندم به عنوان جایگزین ذرت در تغذیه مرغ­های تخم‌گذار بدون استفاده از آنزیم‌های کربوهیدراتاز

این آزمایش به منظور ارزیابی تاثیر جایگزینی ذرت با گندم بدون استفاده از آنزیم‌های تجزیه کننده پلی‌ساکاریدهای غیرنشاسته‌ای بر عملکرد تولیدی و کیفیت تخم مرغ در مرغ­های تخم‌گذار انجام گرفت. تعداد 48 مرغ تخم‌گذار (Hy-line W80) به طور تصادفی به دو تیمار آزمایشی (جیره‌های بر پایه ذرت و گندم) اختصاص داده شدند. سن مرغ‌ها در شروع آزمایش ۸۱ هفته بود و پس از یک دوره تولک‌بری بدون گرسنگی، در آغاز چرخه دوم تولید قرار داشتند. مدت آزمایش 9 هفته به طول انجامید (۸۱ تا ۹۰ هفتگی). نتایج نشان داد که تولید تخم‌مرغ، تولید توده‌ای تخم‌مرغ و وزن تخم‌مرغ تحت تأثیر نوع دانه غلات قرار نگرفت. شاخص رنگ زرده تخم مرغ در مرغ‌هایی که با ذرت تغذیه شده بودند، به طور قابل توجهی (P < 0.05) بیشتر از مرغ‌هایی بود که با گندم تغذیه شدند. مرغ‌هایی که با گندم تغذیه شده بودند، غلظت هموگلوبین بیشتری نسبت به گروه دریافت کننده ذرت نشان دادند (P < 0.05). میزان کلسترول کل پلاسما در مرغ‌هایی که با ذرت تغذیه شدند، بیشتر از مرغ‌هایی بود که گندم مصرف نمودند (P < 0.05). نوع دانه غلات تأثیر قابل توجهی بر ضخامت پوسته تخم مرغ و مقاومت پوسته در برابر شکستگی نداشت. در جمع‌بندی کلی، استفاده از گندم به جای ذرت بدون استفاده از آنزیم‌های کربوهیدراتاز تاثیر معنی داری بر کمیت و کیفیت تولید تخم مرغ تا رسیدن به اوج تولید نداشت.

کاربردهای فعلی و چشم‌انداز آینده فناوری‌های بهبود ژنتیکی در پرورش دام

بهبود ژنتیکی نقش کلیدی در پایداری تولیدات دامی ایفا می‌کند، اما تأثیر آن در کشورهای مختلف یکسان نبوده است؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از کشورهای با درآمد پایین و متوسط همچنان از سیستم‌های تولیدی با انتشار بالای گازهای گلخانه‌ای استفاده می‌کنند. با افزایش تقاضای جهانی برای محصولات حیوانی، به‌کارگیری رویکردهای اقتصادی در حوزه‌های ژنتیک، تغذیه و سلامت دام از مؤثرترین راهکارها برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای به شمار می‌رود. مزیت مهم بهبود ژنتیکی، پایداری و اثر تجمعی آن است که در طول سال‌ها کارایی خود را در افزایش بهره‌وری به‌طور عملی نشان داده است. فناوری ویرایش ژن، امکان ایجاد تنوع ژنتیکی مطلوب در دام‌ها را بدون محدودیت‌های آمیزش سنتی فراهم می‌کند؛ هرچند گسترش آن وابسته به پذیرش عمومی و چارچوب‌های قانونی بین‌المللی است. ویرایش ژنتیکی هدفمند با ایجاد صفاتی همچون مقاومت به بیماری، بهبود رفاه حیوانات و سازگاری با تغییرات اقلیمی، می‌تواند منافع هم‌زمانی برای کشاورزان، حیوانات و محیط‌زیست به ارمغان آورد. تأخیر در بهره‌گیری از این فناوری‌ها، به‌ویژه در کنترل بیماری‌های دامی، هزینه فرصت بالایی به همراه داشته و می‌تواند مزایای بالقوه را از بین ببرد. این مقاله به بررسی اهمیت، فرصت‌ها و چشم‌انداز بهبود ژنتیکی در دامپروری، و نقش فناوری‌های نوظهور مانند ویرایش ژنتیکی هدفمند می‌پردازد.

واژگان کلیدی: بهبود ژنتیکی، بهره‌وری دام، کشاورزی پایدار، ویرایش ژنی هدفمند

مروری بر اثرات و راهکارهای پیشگیری از تنش گرمایی بر سیستم ایمنی گوساله‌های شیرخوار و تلیسه‌ها

تنش‌ گرمایی یا به عبارتی تنش‌ حرارتی از جمله تنش‌های محیطی است که سلامت دام را به‌ویژه در گوساله‌های شیرخوار و تلیسه‌ها تحت تأثیر قرار می‌دهد. وقتی به تأثیرات محیط بر گوساله ها فکر می کنیم ، افزایش دمای هوا در تابستان توام با آفتاب گرم و رطوبت زیاد می تواند باعث ایجاد تنش گرمایی در گوساله‌ها و تلیسه‌ها شود. اگر در مناطقی نزدیک به خط استوا قرار داشته باشیم، این عوامل ممکن است ماه‌های زیادی از سال را تحت تأثیر قرار دهند. کاهش مصرف خوراک و افزایش نیازهای نگهداری  به همراه کاهش ایمنی می‌تواند به رشد ضعیف، حساسیت بیشتر به بیماری‌ها و در موارد شدید مرگ منجر شود. هدف از این مقاله بررسی اثرات تنش گرمایی بر سیستم ایمنی گوساله‌های شیرخوار و تلیسه‌ها و راه‌کار‌های پیشگیری و کنترل تنش گرمایی می‌باشد. عوامل ایجاد تنش گرمایی در گوساله‌های شیرخوار و تلیسه‌ها ناشی از نور خورشید، دمای محیط، میزان رطوبت و گرمای متابولیکی حاصل از هضم خوراک می‌باشد. به‌عبارت دیگر، زمانی که گرمای محیط و گرمای متابولیکی در گوساله‌های شیرخوار بیشتر از میزان گرمای از دست‌رفته باشد، گوساله دچار تنش گرمایی می‌شود. مطالعات انجام شده در مورد تأثیر تنش گرمایی بر سلامت ایمنی گوساله‌های شیری نشان می‌دهد که تنش گرمایی در دوران جنینی نیز بر ایمنی سلولی گوساله تأثیرگذار است. طبق مطالعات صورت گرفته بر اثرات ناشی از تنش گرمایی بر گوساله‌های شیری و تلیسه‌ها می‌توان با اصلاحات فیزیکی محیط پرورش و نگهداری، توسعه ژنتیکی و اقدامات تولید مثلی و همچنین با مدیریت تغذیه، تنش حرارتی را کنترل کرده و آن‌را کاهش‌ داد و از این طریق سلامت وایمنی گوساله‎‌های شیری و تلیسه‌ها را در مقابل تنش گرمایی حفط نمود. برای کنترل و کاهش تنش حرارتی سه مورد را باید به‌طور ویژه رعایت نمود که عبارتند: اصلاحات فیزیکی محیط پرورش و نگهداری، توسعه ژنتیکی و اقدامات تولید مثلی و مدیریت تغذیه. نتایج حاصل از این مطالعه به ما نشان می‌دهد که دمای  مطلوب برای گوساله‌های شیر خوار 1 ماهه بین 13 الی 25 درجه سانتی‌گراد می‌باشد. بخش عمده خسارات ناشی از تنش گرمایی (80 درصد) مرتبط با کاهش رشد و بهره‌وری است و 20 درصد دیگر با شاخص‌های سلامتی و ایمنی در ارتباط است. از جمله نشانه‌ها و مشکلات تنش گرمایی در گوساله‌های شیری که سبب تهدید سلامت ایمنی آن‌ها می‌شود، افزایش غلظت انسولین و کاهش غلظت هورمون تیروئید است که با کاهش مصرف خوراک و عملکرد رشد همراه است.

واژگان کلیدی: تنش گرمایی، تلیسه، سیستم ایمنی دام، گوساله شیری

تنوع ترکیب شیر در دام‌های اهلی و پتانسیل استفاده از آن برای تولید فرآورده‌های پروبیوتیکی

شیر دام‌های اهلی به دلیل دارا بودن ویژگی‌های تغذیه‌ای و تکنولوژیکی منحصر به فرد و به عنوان حامل باکتری‌های پروبیوتیک، اخیرا برای ساخت فرآورده‌های پروبیوتیکی مورد مطالعه بسیار قرار گرفته است. شیر نه تنها بستری مناسب جهت رشد و بقای پروبیوتیک‌ها فراهم می‌کند، بلکه به دلیل دارا بودن خواص تغذیه‌ای ایده‌آل، فرآورده ای با ارزش را می تواند به مصرف کنندگان عرضه نماید. ترکیب شیر دام‌های مختلف، نوسانات قابل ملاحظه‌ای از نظر بار میکروبی و تنوع آن، مقدار چربی و اسیدهای چرب و ویتامین‌های مختلف داراست و این تنوع بر کیفیت محصول پروبیوتیکی حاصل از آنها موثر است. وجود سویه‌های متنوع میکروبی در شیر باعث شده تا به عنوان یک غذای عملکردی مورد توجه متخصصین تغذیه و صنایع غذایی قرار گیرد. در این راستا، انتظار می‌رود ارزش اقتصادی محصولات لبنی، میانگین نرخ رشد سالیانه 45/5 درصد را طی سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۳ میلادی تجربه کنند. سویه‌های پروبیوتیکی باید تحت ارزیابی دقیق قرار گیرند تا ایمنی، پایداری و عملکرد آنها توسط مراجع ذیصلاح بین‌المللی تأیید شود. این ارزیابی‌ها تایید هویت سویه، مقاومت آنتی‌بیوتیکی، فعالیت متابولیکی و پتانسیل بیماری‌زایی سویه را شامل می‌شود. پروبیوتیک‌ها را می‌توان هم در محصولات تخمیری و هم در محصولات غیرتخمیری شیر تولید نمود. شناسایی تنوع میکروبی در شیر دام‌های اهلی به انتخاب فرآیند تولید پروبیوتیک کمک می‌کند.


دریافت اشتراک

دریافت خودکار مقالات علمی و نسخ فصلنامه دانش دامپروری

تمامی حقوق برای گروه پژوهشی توسعه دانش تغذیه دام و طیور سپاهان محفوظ است.